حركت و جنبش از وي‍‍ژگي هاي حيات انسان و داراي انگيزه و ريشه اي در سرشت او و عاملي براي رشد و سلامت و نشاط اوست. انسان نيازمند حركت و ناگزير از حركت است، منع انسان از حركت نه تنها موجب توقف رشد بلكه سبب افسردگي، بروز رفتار ناهنجار و از دست رفتن شور و نشاط زندگي مي گردد.
تربيت بدني و ورزش جزء لاينفك تعليم و تربيت و وسيله اي براي رسيدن به سلامت روحي نسل جوان است. نبايد چنين تصور شود كه تربيت بدني امري بي ارزش و تفنني است و صرفاً موجبات سرگرمي و مشغوليت كودكان و جوانان را فراهم مي سازد؛ برعكس بايد آن را جزء مهمي از فعاليت هاي زندگي به شمار آورد. مفاهيمي مانند تندرستي، بهداشت، رشد فردي و اجتماعي و سلامت روحي ارتباط نزديكي به تربيت بدني و ورزش دارد.
تربيت بدني كه بهداشت و تفريحات سالم نيز جزء آن مي باشد در پرورش و القاي ارزش هاي اجتماعي دانش آموزان سهم بزرگي دارد. اگر بازي و ورزش در موقعيت هاي مختلف به عنوان مبناي تربيت اجتماعي و رفتار مطلوب انساني به كار رود شايد بتوان گفت بهترين شيوه در بين روش هاي مختلف آموزشگاهي به اثرگذاري تربيتي و ساختن دانش آموزان و شناسايي ارزش هاي اجتماعي به آنها بوده و پايدارترين و آسان ترين اسلوب مي باشد.
به اين ترتيب مي توان گفت كه تربيت بدني و ورزش يكي از پايه هاي اصلي تعليم وتربيت هر جامعه بوده كه به عنوان يك روش تربيتي در جهت متعادل ساختن و تكامل يافتن ابعاد وجودي انسان در زندگي او مطرح است.
امروزه دانش تربيت بدني و علوم ورزشي، درنظام آموزش و پرورش جهان، جايگاهي بس ارزشمند و پر اهميت يافته است. به طوري كه در برنامه و دوره هاي تحصيلي مدارس با فراهم آوردن فرصت هاي لازم براي دانش آموزان ، آن ها را در زمينه هاي مختلف رشد جسمي، عاطفي، ذهني و مهارتي ياري مي دهد.
روند آموزشي برنامه هاي تربيت بدني در دوره ابتدايي معمولاً از طريق فعاليت هاي جمعي و بازي در قالب سرگرمي هاي مختلف به دانش آموزان ارائه مي گردد. لذا دستيابي به آرمان هاي آموزشي در زمينه تربيت بدني مدارس يا به عبارتي ديگر رسيدن به اندازه هاي مطلوب در اجراهاي گوناگون فعاليت هاي تربيت بدني و ورزش به برنامه ريزي آموزشي و درسي دقيق و علمي نياز دارد.
در حال حاضر تربيت بدني و ورزش يكي از دروس كليه مقاطع تحصيلي از ابتدايي تا دانشگاه است. درك فوائد غير قابل انكار آن توسط مسئولين و برنامه ريزان تعليم و ترييت موجب شده است تا تربيت بدني و ورزش در برنامه هاي آموزشي گنجانده شود.با عنايت به اين كه تربيت بدني و ورزش مي تواند تأثير بسزايي در زمينه رشد و شكوفايي انسان در تمام مراحل زندگي به خصوص در دوران كودكي و نوجواني داشته باشد، ضرورت وجود آن در برنامه درسي مقاطع مختلف تحصيلي آشكار است .
اهداف عمومي تربيت بدني در وزارت آموزش و پرورش
تربيت بدني در حوزه مديريت وزارت آموزش و پرورش اهداف كلي ذيل را كه الهام بخش اهداف اختصاصي در مقاطع مختلف است در بر مي گيرد :
۱ – در هر حركت، سالم سازي جسم با توجه به فطرت انساني دنبال شود. بنابراين دوري از هرگونه خودآزاري وآسيب رسانيدن بر جسم ضروري است.

۲ – ايجاد روحيه قوي، بشاش و سالم در نسل حال و آينده در مسير ايثار، جوانمردي، مروت، مساعدت ، درستكاري و تقويت حس مسئوليت .

۳ – ايجاد روحيه جمع گرايي براي تشكيل وحدت در كثرت.

۴ – پرورش نيروي رهبري و اطاعت از سرپرست مسئول.

۵ – بيداري و تقويت حس ورزش خواهي در دانش آموزان

۶ – آشنايي دانش آموزان با ارزش هاي فرهنگي، اخلاقي و اجتماعي در مسير تحكيم روابط انساني .

۷ – ايجاد آگاهي از اصول علمي حركت در دانش آموزان باتوجه بر عواملي چون استفاده صحيح از زمان، نيرو و رابطه جرم و انرژي

۸ – تقويت قواي جسماني با توجه با سلامتي كلي اعضاء و جوارح انساني كه موجب صحت و سرعت در انجام مسئوليت ها گردد.

۹ – كمك به رفع نگراني و خستگي ناشي از زندگي مدرن.

۱۰ – تقويت روحيه مقابله با حوادث و پايداري در مقابل مشكلات.

۱۱ – ايجاد عادات بهداشتي و علاقه مند ساختن دانش آموزان به رعايت امور بهداشتي در حفظ سلامت خود و ديگران.

۱۲- آموزش مهارت هاي ورزشي، مناسب با سن دانش آموزان براي استفاده از اوقات فراغت.

ويژگي هاي برنامه درسي تربيت بدني و ورزش در مدارس ابتدايي

برنامه هاي تربيت بدني را بايد به شكلي پي ريزي كرد تا بر اساس طبيعت و خصوصيات، نيازها و علاقه كودكان فراگير باشد. چنين برنامه اي بايد از ويژگي هاي زير برخوردار باشد :

– در هر برنامه تدويني تربيت بدني، حركت بايد وجود داشته باشد. حركت، اصل و اساس تربيت بدني است و ارزش هر برنامه، به ميزان حركت ها و فعاليت هايي بستگي دارد كه كودكان از آن بهره مند مي شوند.

– لازمه تربيت بدني فعاليت است. كودك از ايستادن، انتظار كشيدن براي وسايل ورزشي، گوش دادن به توضيحات معلم يا تماشاي حركات ورزشي بوسيله دانش آموزان ديگر چيز زيادي ياد نمي گيرد و نفعي نيز نمي برد، بلكه بايد خود به طور عملي به فعاليت هاي ورزشي بپردازد تا ياد بگيرد( ۳۱ ).

– انتخاب حركات و فعاليت هاي ورزشي بايد منطبق با نيازها، علاقه و توانايي جسمي آنان باشد.

– كيفيت روش اجراي آموزش بايد دربردارنده هدف هاي تربيتي باشد. ارزش هاي تربيت بدني خود به خود و اتفاقي به دست نخواهد آمد. فعاليت هاي ورزشي بايد با دقت و روش صحيح بوسيله معلماني تدريس شود كه به كودكان عشق مي ورزند و به توانايي خويش در پرورش كودكان از اين طريق اعتقاد و اعتماد دارند( ۳۱ ).

ويژگي هاي جسماني،رواني، عاطفي و اجتماعي و فعاليت هاي مناسب كودكان ۶ تا ۹ سال

الف ) ويژگي هاي جسماني

· رشد كودكان بعد از اولين سال دبستان آهسته و مداوم است اما به طور كلي نسبت به سال هاي بعد، مرحله سريعي از رشد به حساب مي آيد.

· سيستم عصبي در عضلات كوچك هنوز كارايي لازم را پيدا نكرده است و كودك مايل است عضلات بزرگ بدن را به كار گيرد. در اين سنين حركات او بدون مهارت و خشن است.

· هماهنگي كامل بين چشم ها و حركات دست وپا وجود ندارد و به اين دليل كودكان براي انجام دادن مهارت هاي ظريف، توانايي هاي لازم را كسب نكرده اند.

· كودكان چاق در اين سنين لاغر مي شوند و كودكان لاغر غالباً اضافه وزن پيدا مي كنند.

· شش ها نسبتاً كوچك هستند. حركات ورزشي و شديد جسماني، ضربان قلب و تعداد تنفس را بالا مي برد.

· در اين سنين کودکان آمادگي ابتلاء به بيماري هاي تنفسي را دارند لذا تأکيد نکات بهداشتي براي آنان ضروري است.

· در سال هاي پاياني مرحله اول دبستان ( ۸ – ۹ سالگي ) نيروي جسماني بالا مي رود، انرژي حياتي زيادتر شده، و در نتيجه فعاليت افزايش مي يابد. اين دوره را دوره فعاليت مي نامند.

· قابليت هاي جسماني بدليل افزايش رشد استخوان ها و افزايش قطر عضلات، افزايش مي يابد به طوريکه افزايش قابليت هاي جسماني مانند قدرت و استقامت در اين سنين به حدي است که آنان نيازي به استراحت احساس نمي کنند و مربي، خود، مجبور به دادن استراحت مي شود.

ب ) ويژگي هاي رواني، عاطفي و اجتماعي

· کودکان در اين سنين از عواطف و احساسات سرشاري برخوردارند، اما هنوز قادر به کنترل عواطف خود نيستند.

· به دليل عدم کنترل عواطف، از خود تظاهرات احساسي منفي چون سرکشي، قهر و آشتي هاي مداوم، دروغ پردازي و خود نمايي نشان مي دهند. .

· تأثير پذيري کودک از اشخاص مورد علاقه ، بويژه معلم و والدين توسعه مي يابد.

· در اواخر سن ۹ سالگي بحران هاي رواني قبلي فروکش مي کند و جاي خود را به سازگاري نسبي رفتار مي دهد.

· توانايي هاي ورزشي با اهميت ترين وسيله کسب شهرت و اعتبار بين همسالان است.

· در پايان مرحله اول دبستاني، تصورات کودك از دنيا در اين مرحله واقع بينانه تر است.

·

ج ) فعاليت هاي بدني مناسب

· براي کودکان حس انفرادي تا اندازه اي در آنها وجود دارد، بايد فرصت هايي را براي آنها فراهم آورد تا ضمن پرداختن به فعاليت هاي انفرادي، تکنيک هاي حرکتي خود را نيز تقويت کنند.

· از آنجا که هنوز کاملاً به زندگي اجتماعي خارج از محيط خانواده عادت نکرده اند، اجازه مي دهيم که گروه هاي کوچک بازي را خودشان انتخاب کنند.

· بدليل عدم تکامل رشد در اعصاب و عضلات ظريف، بازي ها بايد ساده انتخاب شوند و وسايل بازي نبايد زياد سنگين در نظر گرفته شود.

· بازي هاي تخيلي همراه با تقليد صداهاي طبيعت و حرکات حيوانات جهت تقويت و هماهنگي اعصاب و عضلات و افزايش توجه و علاقه کودکان اين سنين اهميت بالایی دارد.

· فعاليت هايي مانند دويدن، پريدن، لي لي کردن و جست وخيز را مي توان براي به فعاليت گرفتن عضلات بزرگ تدارک ديد.

· قبل از اجراي هر بازي يا فعاليت، آن را به زبان ساده توضيح و نشان دهيد.

· فعاليت هاي اين دوره را بايد بر اساس علاقه، لذت و نشاط کودکان برنامه ريزي کرد.

· مسائل ايمني و بهداشتي را بايد به زبان ساده به کودکان آموزش داد.

ارسال دیدگاه


مجمع ملی فعالان اردوهای فرهنگی رحیل

تماس با ما

تهران-خیابان میرزای شیرازی-خیابان ناهید-پلاک 10-واحد چهار

info@rahil.ir

021-88854322

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید !

     
مسیر امید سناسنتر فصل رویش هفت سنگ